วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ณ ห้องจูปิเตอร์ อาคารชาเลนเจอร์ อิมแพ็ค เมืองทองธานี: กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) จัดประชุมวิชาการนานาชาติด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีวัสดุ ครั้งที่ 13 (The 13th International Conference on Materials Science and Technology: MSAT-13) เพื่อเป็นเวทีเชื่อมโยงงานวิจัยวัสดุศาสตร์ขั้นสูงสู่การใช้งานจริงในภาคอุตสาหกรรม และผนึกกำลังนักวิจัยและผู้ประกอบการร่วมขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียนและเป้าหมาย Net Zero ของประเทศ โดยได้รับเกียรติจาก ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นประธานกล่าวเปิดงานและปาฐกถาพิเศษ
ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. เปิดเผยทิศทางยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนอุตสาหกรรมไทยสู่เศรษฐกิจมูลค่าสูงและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยเน้นย้ำว่า วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เป็นกลไกสำคัญในการเปลี่ยนผ่านประเทศไทยจาก “ผู้ใช้เทคโนโลยี”สู่ “ผู้สร้างนวัตกรรม” โดยเฉพาะด้าน “วัสดุขั้นสูง (Advanced Materials)” ซึ่งเป็นฐานเทคโนโลยีต้นน้ำของอุตสาหกรรมแห่งอนาคต ผ่านการนำปัญญาประดิษฐ์มาเร่งการวิจัยและออกแบบวัสดุ (AI for Materials: AI4M) ร่วมกับห้องปฏิบัติการทดลองอัตโนมัติ เพื่อตอบโจทย์เศรษฐกิจหมุนเวียนและกระบวนการผลิตคาร์บอนต่ำ
ทั้งนี้ กระทรวง อว. ขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศผ่าน 3 เสาหลักเทคโนโลยีสู่เศรษฐกิจมูลค่าสูง
(Three Technology Pillars) ได้แก่ “Siam Silica – Siam Medica – Siam Terra” ซึ่งสอดรับกับรายงานของธนาคารโลก (World Bank) ปี 2569 ที่ระบุว่าการผลิตขั้นสูงเป็น 1 ใน 5 อุตสาหกรรมแห่งอนาคตของไทย และมีสัดส่วน 9% ของ GDP ขณะที่ข้อมูลของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ณ วันที่ 15 ตุลาคม 2569 ระบุว่าตั้งแต่ปี 2566 ถึงครึ่งแรกของปี 2569 มี 35 โครงการยื่นขอรับการส่งเสริมการลงทุนในกลุ่มวัสดุขั้นสูงมูลค่ารวมกว่า 23,500 ล้านบาท ครอบคลุมวัสดุแบตเตอรี่ เซลล์เชื้อเพลิง และเซรามิกสมรรถนะสูง ทั้งนี้ เป็นข้อมูลคำขอรับการส่งเสริมไม่ใช่มูลค่าการลงทุนที่ดำเนินการแล้ว สะท้อนความสนใจลงทุนในวัสดุขั้นสูงของภาคเอกชน
ในโอกาสนี้ ศ. ดร.ยศชนัน เป็นประธานในพิธีมอบโล่เชิดชูเกียรติภาคีร่วมขับเคลื่อนความยั่งยืน
“MTEC Sustainability Partners Recognition 2026” แก่ 12 องค์กร แบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่
1) เครือข่ายพันธมิตรด้านความยั่งยืน (Sustainability Network Partner) จำนวน 6 องค์กร เพื่อยกย่ององค์กรที่มีบทบาทสำคัญในการสร้างเครือข่ายและส่งเสริมความร่วมมือด้านความยั่งยืน ประกอบด้วย สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) สำนักงานสถิติแห่งชาติ (สสช.) องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) และมูลนิธิสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (ม.ส.ท.) และ 2) พันธมิตรดีเด่นด้านการใช้ประโยชน์นวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน (Outstanding Sustainability Partner) เพื่อยกย่องหน่วยงานที่นำองค์ความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรมไปประยุกต์ใช้ในการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมและเป็นแบบอย่างของการพัฒนาอย่างยั่งยืน จำนวน 6 องค์กร ประกอบด้วย การทางพิเศษแห่งประเทศไทย (กทพ.)
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) ธนาคารอาคารสงเคราะห์ (ธอส.) และบริษัท ธนารักษ์พัฒนาสินทรัพย์ จำกัด (ธพส.)
การประชุม MSAT-13 ปีนี้จัดขึ้นเนื่องในโอกาสครบรอบ 40 ปี เอ็มเทค รองศาสตราจารย์ ดร.เติมศักดิ์ ศรีคิรินทร์ ผู้อำนวยการ เอ็มเทค สวทช. กล่าวว่า ในวาระก้าวสู่ทศวรรษที่ 5 เอ็มเทคจะยกระดับบทบาทสู่การเป็น “พันธมิตรด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม” ที่ร่วมแก้โจทย์จริงของภาคอุตสาหกรรมและหน่วยงานผู้ใช้ประโยชน์
โดยขับเคลื่อนผ่าน 3 ทิศทางวิจัยยุทธศาสตร์ (MTEC Strategic Research Theme) ได้แก่
1. Material Solution for Net Zero ขับเคลื่อนประเทศสู่ความเป็นกลางทางคาร์บอนและ Net Zero ด้วยเทคโนโลยีวัสดุ โดยพัฒนาฐานข้อมูลและตัวชี้วัดด้านความยั่งยืนเป็นกลไกกำหนดทิศทาง ประเมินศักยภาพ และติดตามผล ปัจจุบันเข้าสู่ระยะนำไปปฏิบัติจริง (Implementation Phase) ครอบคลุมการจัดซื้อจัดจ้างสีเขียว (GPP) การสนับสนุนผู้ประกอบการในห่วงโซ่อุปทานเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน (SAF) ถ่านชีวภาพ (Biochar) การออกแบบและจัดการพลาสติกตลอดวัฏจักรชีวิต การใช้ประโยชน์กากอุตสาหกรรมเพื่อสนับสนุนการสิ้นสุดสถานะของเสีย (End of Waste) และการแปรรูปไผ่และวัสดุเหลือใช้สู่วัสดุก่อสร้างคาร์บอนต่ำ ตัวอย่างผลงาน เช่น เทคโนโลยีดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ “Circular-Carbon-CATCH” จากวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร และมวลรวมสังเคราะห์ G-Rock เพื่อสนับสนุนเศรษฐกิจหมุนเวียนและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
2. Modern Manufacturing, Modern Transport & Road Safety พัฒนาเทคโนโลยีวัสดุและการออกแบบเพื่อยกระดับภาคการผลิต การขนส่ง และความปลอดภัยทางถนน ร่วมกับการทางพิเศษแห่งประเทศไทย (กทพ.) และการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) ทดสอบด้านความปลอดภัยของยานยนต์และโครงสร้างพื้นฐานระบบราง รวมถึงพัฒนาระบบยึดเหนี่ยวราง (Rail Fastener System) และซอฟต์แวร์บำรุงรักษาอัจฉริยะ RCMate 4.0
3. Medical & Health Innovation พัฒนานวัตกรรมวัสดุ อุปกรณ์การแพทย์ และเทคโนโลยีสุขภาพ
เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน และผลักดันงานวิจัยสู่การใช้งานจริงและเชิงพาณิชย์ เช่น แพลตฟอร์มพัฒนาเครื่องมือแพทย์ MEDDrive วัสดุทดแทนกระดูก M-bone แผ่นรองในรองเท้าเฉพาะบุคคล 3D Sole อุปกรณ์ช่วยพยุงหลัง “รอส” และชุดบอดีสูทพยุงกล้ามเนื้อ “เรเชล” สำหรับผู้สูงอายุ พร้อมต่อยอดสู่มาตรฐานกลางระดับประเทศด้านที่อยู่อาศัยสำหรับผู้สูงอายุ ที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปประยุกต์ใช้ได้เอง
“ตลอด 40 ปีที่ผ่านมา เอ็มเทคได้ทำหน้าที่วางรากฐานทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีวัสดุอย่างมั่นคงแต่ความท้าทายที่แท้จริงหลังจากนี้ คือการเปลี่ยนงานวิจัยในห้องแล็บให้กลายเป็นเครื่องยนต์แก้โจทย์จริงเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันให้ผู้ประกอบการ และยกระดับคุณภาพชีวิตของคนไทย เพื่อขับเคลื่อนประเทศไปสู่อนาคตที่ยั่งยืนร่วมกัน” รศ. ดร.เติมศักดิ์ กล่าวเน้นย้ำ
รายละเอียดของการประชุม MSAT-13 : http://www.mtec.or.th/msat-13
